JOSEBA SARRIONANDIA: ‘Ontziak’

  • Eguna: 2023 Otsailak 22, eguaztena
  • Ordua: Goizeko 10:00-etan
  • Lekua: OÑATI-ko KULTUR ETXEA

Joseba Sarrionandia, Sarri, (Yurreta, 1958) euskal idazle, poeta eta itzultzailea da, euskal filologia eta soziologia ikasketak egin zituena. Poesia, narratiba eta saiakera lan ugarirekin, euskarazko idazle garaikide emankorrenetako bat da. 1985ean kartzelatik ihes egin zuen, ETAko kide izateagatik zigorra betetzen ari zela, eta hogeita hamar urte baino gehiago eman zituen desagertuta, baina horrek ez zion galarazi klandestinitatetik argitaratzen jarraitzea. 2016an Habanan agertu zen berriro jendaurrean, bertan finkatu baitzuen bere bizilekua urte batzuk lehenago, eta 2021ean jaioterrira itzuli zen.

Bere lehen lanak ‘Anaitasuna’, ‘Ibaizabal’, ‘Zeruko Argia’, ‘Pott’, ‘Jakin’, ‘Oh Euzkadi’ eta ‘Egin’ argitalpenetan argitaratu zituen, eta, gainera, Pott Banda idazle taldearen sortzaileetako bat izan zen, Bernardo Atxaga, Manu Erzilla, Jon Juaristi, Ruper Ordorika eta Joxemari Iturralderekin batera. Garai berean argitaratu zuen bere lehen liburua: ‘Izuen gordelekuetan barrena’ poema-liburua, oihartzun handiko lana.

Euskaltzain urgazlea eta idazlea izateaz gain, Sarrionandia itzultzaile emankorra da, 50 hizkuntza desberdinetako hainbat literatur lan euskaratu ditu, eta T. S. Eliot, Samuel Taylor Coleridge, Manuel Bandeira eta Fernando Pessoa bezalako egileen euskarazko itzulpenak nabarmentzen dira.

Behin baino gehiagotan jaso du euskarazko narratibaren Kritikaren Saria, Literatur Kritikarien Espainiako Elkarteak emandakoa; 1986an, Atabala eta euria kontakizun bildumak emandakoa; eta 2001ean, Lagun izoztua eleberriak emandakoa.

2011ko urrian, Eusko Jaurlaritzak Euskadi Literatura Saria eman zion, euskarazko saiakeraren modalitatean, Moroak gara behelaino artean? lanagatik.

2022an, iaz, Ares kubatar ilustrataile ospetsuarekin Munduari bira eman zion ontzia ipuin ilustratua argitaratu zuen.

HITZALDIAREN AZALPENA

“Munduari bira eman zion ontzia” liburua, lehenengo zirkunnabegazioa aitzakiatzat hartuta, kolonialismoari eta globalizazioari buruzko erreflexio bat da. Liburu hori esplikatuko da, eta hortik abiatuko da dialogoa.

«Benetako historia bat» kontatzeko eskatu dio neskato batek bere amonari, benetako historia bat behingoz, ipuin umekoiak kontatzen dizkiolako beti amonak, Historia irakaslea izan arren. XVI. mendean munduari emandako lehenengo bira –Magallaesen eta Elkanoren itsasaldi entzutetsua– esplikatzen hasirik, neskatoaren galderek eta bainek aterako dute historia bere ildotik eta bihurtuko dute, antzinako itsas bidaia baten kronika izan zitekeena, benetako beste historia asko azaltzeko aitzakia eta bizi garen planeta arraro honi buruzko gogoeta-dialogoa. Elkarrizketak, ez umorerik gabe, gai guztietarako giltzak eskainiko ditu: botere harremanak, gorbatak, truke ekonomiko desorekatua, kultur bestelakotasuna, botoi baten prezioa, arrazismoa, kosmosaren misterioa, memoria historikoa, lurraren propietatea, eskorbutoa, matxismoa, harrikoa egitearen garrantzia, globalizazioa…

Joseba Sarrionandiaren testua geu denon bizimoduaren baldintza historiko eta sozioekonomikoei buruzko kontakizuna da.

Ekitaldiaren xehetasunak